تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک(53)
پیش‌زمینه تحولات ۱۸۳۰ اروپا؛ انقلاب کبیر فرانسه است 


در بخش پیش ضمن اشاره به قرن نوزدهم؛ یکی از پُر بارترین اعصار در تاریخ بشری که ما هنوز بدرستی دستاوردهای آن را درنیافته و از لحاظ فلسفی، سیاسی و... از آن فراتر نرفته‌ایم، در مورد مهم‌ترین وقایع بین ۱۸۰۱ تا ۱۸۳۰ توضیحاتی دادم. ازجمله:
•       اتحاد ایرلند با انگلستان
•       کانت اندیشه پرداز بزرگ روشنگری که تجربه‌گرایی و عقل‌گرایی را در هم آمیخت
•       فردریش شیلر شاعر و نمایشنامه‌نویس آلمانی از چهره‌های اصلیِ کلاسیک وایمار
•       امپراتوری روم مقدس و فروپاشی آن در زمان جنگ‌های ناپلئونی
•       پیمان تیلسیت بین ناپلئون و تزار روسیه؛ زد و بندی که ایران را در برابر تجاوزات روسیه تنها گذاشت
•       جنگ شبه جزیره؛ و حمله فرانسویان به متحد دیرینه‌شان اسپانیا
•       واگذارشدن فنلاند به روسیه
•       کنگره وین و ترسیم نقشهٔ سیاسی اروپا پس از شکست ناپلئون
•       فراز و فرود ناپلئون بناپارت و شکست او در واترلو
•       استقلال شیلی و مکزیک و برزیل
•       خط بریل (که با تلاش لوئی بریل) زندگی نابینایان را دگرگون کرد
•       مهار بیماری مرگبار آبله و کاربرد واکسیناسیون، توسط ادوارد جنر
•       مرگ لرد بایرون؛ شاعر انگلیسی
•       جنگ استقلال یونان که تحت سلطه امپراتوری عثمانی بود
•       وداع بتهوون با زندگی و –
•       سیمون بولیوار راهبر جنبش استقلال‌طلبانه در آمریکای جنوبی
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
یکبار دیگر انقلاب کبیر فرانسه
در فاصله سال‌های ۱۸۳۰ تا ۱۸۴۸؛ سلسله تحولاتی در گوشه و کنار اروپا علیه حاکمان مستبد و محافظه‌کار انجام شد که در واقع جدال میان تجدد و ارتجاع بود.
انقلاب‌های سال ۱۸۳۰(که در این قسمت به آن اشاره می‌کنم)، درواقع برگرفته از انقلاب کبیر فرانسه (۱۷۸۹) بود که اندیشه‌های آن، طی جنگ‌های ناپلئونی (۱۸۰۴-۱۸۱۵) به سراسر اروپا سرایت کرد. فهم درست جنبش‌ها یا انقلاب‌های ۱۸۴۸ Revolutions of 1848 نیز(که در قسمت بعد از آن خواهم گفت)، بدون آشنایی با انقلاب فرانسه ممکن نیست. از همین رو؛ مرور دیگری بر رویدادهای آن دوران ضروری است.

  • در چهاردهم ژوئیهٔ ۱۷۸۹ (میلادی)؛ جماعتی به زندان «باستیل» در پاریس، حمله کردند و...(...) و در نتیجهِ انقلاب فرانسه، لغو سلطنت اعلام شد و لوئی شانزدهم و همسرش ماری آنتوانت هر دو به گیوتین سپرده شدند.
  • با الغای سلطنت؛ ۲۱ سپتامبر ۱۷۹۲، «مجمع ملی» Convention nationale که نقش مجلس موسسان قانون اساسی و قانون‌گذاری را به عهده داشت، تشکیل شد و با لغو سلطنت اعلام جمهوری نمود...
  • با اعلام جمهوری؛ هر گروهی ساز خود را می‌زد. ژاکوبین‌ها؛ که تند و تیز و به اصطلاح رادیکال بودند و در رأس‌شان روبسپیر قرار داشت، اعتدالیون (ژیروندن‌ها) را که اهل های و هوی نبودند، کنار زدند و زمام قدرت را خود بدست گرفتند.
  • متاسفانه بگیر و ببند، انقلاب را آلود و به بیراهه کشاند...و وقتی شوری به کوری رسید، روبسپیر و یارانش هم به گیوتین سپرده شدند.
  • بعد از آن؛ یک دولت جدید(انجمنِ گردانندگان یا دیرکتوار فرانسه)؛ متشکل از پنج مقام اجرایی و دو حقوقدان عالیرتبه، تشکیل شد که از ۱۷۹۵ تا ۱۷۹۹ قدرت را در دست داشت اما چندان موفق نبود و نارضایتی تلنبار شد و تلنبار شد، تا تهیدستان بار دیگر به کوچه و خیابان ریختند.
  • دیرکتوار فرانسه(انجمن گردانندگان که ذکرش رفت)، با کودتای ناپلئون بناپارت در ۹ نوامبر ۱۷۹۹ به پایان راه خود رسید و رژیم کنسولی جای آن را گرفت اما عملاً صاحب اختیار آن خود ناپلئون بود.
  • این رویداد در هشتمین سال انقلاب فرانسه انجام گرفت. از این پس تاریخ فرانسه و بخش پهناوری از اروپا به دست یک فرد ورق می‌خورد.
  • بزرگترین ضربه امثال روبسپیر زمینه‌سازی برای ظهور ناپلئون بناپارت بود که صدای چکمه‌هایش به گوش می‌رسید.
  • سال ۱۷۹۹، ناپلئون بناپارت کودتا کرد و رژیم کنسولی فرانسه و در واقع جمهوری اول به پایان رسید.
  • ناپلئون بعداً خودش را امپراتور هم نامید و عملاً فاتحه جمهوری فرانسه را خواند. وی تا ۱۸۱۵ میلادی بر این کشور حکومت کرد.
  • ناپلئون که نقش موثر او در تاریخ اروپا تردید برنمی‌دارد؛ بعد از شکست در واترلو، و...، به جزیرهٔ سنت هلنا saint helena که تحت کنترل انگلیس بود، تبعید شد.
  • پس از این واقعه؛ همپیمانان در جنگ با ناپلئون، دست به کار شدند و دودمان بوربون‌ها(سلطنت‌طلبان) را بر تخت پادشاهی فرانسه برگرداندند که درواقع بازگشتن شیوه کهن فرمانروایی در فرانسه و نیز رجعت کلیسای کاتولیک روم به نیروی سیاسی این کشور بود.
  • ابتدا لوئی هجدهم بر تخت نشست. وی از سال ۱۸۱۴ تا هنگام مرگش (به‌جز وقفه‌ای کوتاه در سال ۱۸۱۵ به‌خاطر بازگشت صدروزه ناپلئون)، پادشاه فرانسه بود.(بازگشت صدروزه ناپلئون؛ به زمان میان ۲۰ مارس ۱۸۱۵ - روزی که ناپلئون بناپارت به پاریس رسید- و ۲۸ ژوئن ۱۸۱۵ - روز بازگشت لویی هجدهم به قدرت - گفته می‌شود.)
  • لوئی هجدهم سال ۱۸۲۴ مُرد و برادرش شارل دهم(آخرین شاه از شاخه اصلی خاندان بوربون) جای او را گرفت. وی از سال ۱۸۲۴ تا سال پرماجرای ۱۸۳۰ پادشاه فرانسه بود.
  • فرانسه در ۱۸۳۰ آتش زیر خاکستر بود. شارل دهم با مردم کنار نمی‌آمد و سرکوب پیشه می‌کرد. دولت وی از همه سو با دشواری‌های فراوان رو در رو شده بود و رکود اقتصادی به همراه فشار اپوزیسیون، خود وی را هم به اندیشه کناره‌گیری از قدرت انداخته بود، اما تعلل می‌ورزید و این پا و آن پا می‌کرد.
  • پاریسی‌ها به ستوه آمده بودند و برای مقابله با وی با شور میهنی به بسیج نیرو و سنگربندی در درون شهر پرداختند. مجلسیان نیز رفتار شاه را به باد سرزنش و توبیخ گرفتند. خلاصه...
  •  ۲۹ ژوئیه آن سال (۱۸۳۰)، انقلابیون فرانسوی شارل دهم را سرنگون کردند.
  • تخت و تاج می‌بایست به پسر برزگ شارل دهم - هنری کنت دو شامبور Henri, Count of Chambord – (هنری پنجم) می‌رسید ولی مجلس نمایندگان، لوئی فیلیپ را به شاهی برگزید. گروه‌های رادیکال مایل بودند که نظام جمهوری در کشور برقرار شود اما نمایندگان طبقه متوسط جامعه از ادامه سلطنت پشتیبانی کردند. از همین رو لوئی فیلیپ – دوک اورلئان – که سالها قبل در جریان انقلاب کبیر فرانسه همدلی نشان می‌داد، به عنوان شاه فرانسه برگزیده شد.
  • سال‌هایی که در تاریخ به سلطنت ژوئیه مشهور شده لوئی فیلیپ در قدرت بود. وی در سال پرماجرای ۱۸۴۸(که در قسمت بعد توضیح خواهم داد)، پادشاهی را رها کرد و به انگلستان گریخت.
  • خلاصه کلام؛ مردم فرانسه باقی‌مانده‌های سلطنت را در این کشور کنار زدند و خیزش آنان برای تمام نقاط اروپا الهام‌بخش بود و اینجا و آنجا به خروش و عصیان دامن ‌زد.
  • فرانسوی‌ها به ملتی معترض تبدیل شده و خواستار اعاده‌ی موقعیت خود در اروپا بودند و همین، زمینه‌ای شد تا انقلاب جدیدی شکل گیرد که به سرعت تمام اروپا را در برگرفت و همه کشورهایی را که از تصمیمات کنگره‌ی وین ناراضی بودند با خود همراه کرد. در مورد کنگره وین در تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک(52) توضیح داده‌ام.  
  • در این راستا؛ شورش‌ها در هلند منجر به استقلال بلژیک شد. در ایتالیا نیز قیام‌ها با شدت جریان داشت، اما به دلیل ضعف رهبری نتوانست تاثیرات مطلوبی برای مردم داشته باشد. در لهستان قیام‌ها به دلیل سلطه تزار سرکوب شد. در ۱۸۳۰ در سوئیس، آلمان، اسپانیا و پرتقال نیز آشوب‌های انقلابی بروز کرد.

انقلاب ۱۸۳۰ چند جنبه داشت:
الف ـ پیروزی اندیشه‌های انقلاب کبیر فرانسه و طبقه متوسط جامعه بر اندیشه‌های استبدادی و سلطنتی
ب ـ مخالفت مردم فرانسه با استقرار مجدد نظام پادشاهی یعنی خانواده بوربون‌ها که آنرا نتیجه توطئه خارجی می‌دانستند.
ج ـ اعتراض به زد و بندهای بین‌المللی علیه فرانسه از جمله کنگره وین.
انقلابهای ۱۸۳۰ در حقیقت پیروزی موج آزادی خواهی در اروپا بود.
اگرچه قیام تهیدستان سرکوب می‌شد ولی در مجموع بنای طراحی شده در کنگره‌ی وین را به لرزه در آورد و ثابت کرد اگر مردم اراده کنند هیچ چیزی جلودارشان نیست.
...
برای آشنایی بیشتر با انقلاب فرانسه 
رجوع کنید.
...
اکنون به مهمترین وقایع قرن نوزدهم از ۱۸۳۰ تا ۱۸۴۰ اشاره می‌کنم.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱۸۳۰
الجزایر فرانسه
تصرف الجزایر توسط فرانسه بین سالهای ۱۸۳۰ تا ۱۸۴۷ میلادی رخ داد. (الجزایر در آن زمان تابع امپراتوری عثمانی بود)
فرانسویان در ۱۸۳۰ الجزیره را محاصره و به توپ بسته و کنترل بخش بزرگی از سواحل کشور را بدست گرفتند. مقامات استعماری فرانسه برای ورود به بنادر الجزایر محدودیت‌هایی وضع نمودند. از ۱۸۴۰ تا زمان استقلال(سال ۱۹۶۲)، تمام منطقه مدیترانه‌ای الجزایر توسط فرانسه اداره می‌شد.

بتدریج ارتش آزادیبخش شکل گرفت و مقابله با استعمارگران تا استقلال الجزایر ادامه داشت.
...
یک واقعه دیگر:
در ۱۸۳۰ جمهوری کلمبیای بزرگ از بین رفته و کشورهای کلمبیا، اکوادور، ونزوئلا و پاناما جای آن را گرفتند.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱۸۳۱
هگل و انقلاب فرانسه
هگل؛ فیلسوف بزرگ آلمانی که تاریخ‌گرایی و ایده‌آلیسم او انقلاب عظیمی در فلسفهٔ اروپا به وجود آورد؛ از اعلام این نکته بیمی به دل راه نمی‌داد که انقلاب فرانسه، پس از پیدایش مسیحیت، تعیین کننده‎ترین رویداد تاریخی است. او نیز چون کانت شیفته انقلاب کبیر فرانسه بود و تا پایان عمر ستایشگر آن باقی ماند. هگل؛ آزادی را جوهر جیات می‌دانست و معتقد بود عدالت از آزادی برمی‌آید و بدون استقرار آزادی، عدالت ناممکن است.

او مفهوم و اندیشه آزادی را محور فلسفه سیاسی خود قرار داده بود و آرزو می‎کرد آلمان هم از دستاوردهای انقلاب فرانسه همچون آزادی بهره مند شود. به جناح میانه رو و معتدل انقلاب فرانسه؛ یعنی ژیروندن‌ها سمپاتی داشت و و وقتی اخبار برپائی گیوتین‌ و اعدام‌ها را شنید، نسبت به ژاکوبن‌ها یعنی روبسپیر و یارانش، بی‌اعتقاد شد اما نظرش را راجع به خود انقلاب تغییر نداد.
وقتی ناپلئون بناپارت خود را امپراتور نامید از او جانبداری کرد و می‌پنداشت جنگهای ناپلئونی به مثابه ادامه انقلاب فرانسه است. از خود هگل نقل شده که چون ناپلئون را سوار بر اسب سفید خود دیده، گفته است: «جان جهان را سوار بر اسب دیدم.»
توجه هگل به انقلاب فرانسه، بیشتر از منظر این بود که این رویداد زمینه را برای اصلاحاتی فراهم می‌کرد که طی آنها نهاد‌های موجود در جامعۀ بشری، پوسته‌های کهنه و کرم‌خوردۀ خویش را می‌اندازند و مضمونی تازه به خود می‌دهند.

ازجمله آثار ارزشمند هگل علم منطق؛ عناصر فلسفه حق، دایره‌المعارف علوم فلسفی و پدیدارشناسی روح است.
نظرات هگل انقلاب عظیمی در فلسفهٔ اروپا به وجود آورد و سنگ بنای مارکسیسم و بعداً فلسفه قاره‌ای Continental philosophy شد. سنت‌های فلسفی مختلفی چون، پدیدارشناسی، اگزیستانسیالیزم، هرمنوتیک، ساختارگرایی، نظریه انتقادی و نئومارکسیسم.
...
مارکس از بزرگترین شاگردان هگل و از جمله کسانی است که فلسفهٔ او را با توجه به نظرات خود باز تعریف کرد. مارکس به اعتقاد خود؛ هگل را از روی سر، بر روی پاهایش قرار داد. بدین معنا که فلسفه و روش او را که دیالکتیک بود به نحو پویاتری سرانجام بخشید. مارکس روش دیالکتیک هگل را که بر اصل تضاد برقرار بود در عرصهٔ زندگی بشری وارد کرد.

گفته می‌شود که هگل از برده‌داری و جنگ طرفداری می‌کرد و تفاوت میان زن و مرد را به تفاوت میان حیوان و گیاه تشبیه می‌نمود
دولت آزادی‌کُش پروس ‌را جلوه آزادی می‌شِمُرد. اما زمان و شرایط روزگار عصر او را در نظر بگیریم. کیست که نداند ایده‌آلیسم آلمانی در تعالیم هگل اوج می‌گیرد.
...
هگل شیفتهٔ آثار اسپینوزا، کانت، روسو؛ فردریش شلینگ و هولدرلین بود. وی معتقد بود خدا مطلق است و مطلق مجموع اشیاء تکامل یافته، عقل است و عقل، نسج و بنای قانونی طبیعی است.
هگل فیلسوف نامدار و اثرگذار آلمانی در سال ۱۸۳۱ میلادی؛ سر بر خاک نهاد.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱۸۳۲
گوته و اثر جاودانه‌اش فاوست
سال ۱۸۳۲ یوهان ولفگانگ فون گوته Johann Wolfgang von Goethe شاعر و نویسنده آلمانی چشم از جهان فروبست. او یکی از کلیدهای اصلی ادبیات آلمانی و جنبش وایمار کلاسیک و همچنین رمانتیسیسم به شمار می‌رود. گوته همچون حافظ ستایشگر عشق بود. در «رنج‌های وُر‌تر جوان» از کششی غبارآلود و بی‌سرانجام سخن می‌گوید، امّا در «دیوان غربی- شرقی» عشق انسانی و آسمانی را به نمایش می‌گذارد، و در اثر بیادماندنی‌اش «فاوست»، عشق را مایه نجات روح سرگشته آدمی معرفی می‌کند. فاوست اثر جاودانه گوته؛ منشأ بسیاری از آثار ادبی، داستانی، سینمایی و موسیقیایی شده‌است.

فاوست و صفت آن فاوستی، اغلب توصیف موقعیتی است که در آن فردی جاه‌طلب به منظور رسیدن به قدرت و موفقّیت دست از اخلاقیات می‌کشد.
...
سال ۱۸۳۲ ویلیام چهارم William IV ملقب به پادشاه دریانورد مجبور به پذیرش قانون اصلاحات Great Reform Act در انگلیس شد که قدرت خاندان سلطنتی را کاهش می‌داد
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱۸۳۳
برامس؛ و رقص‌های مجار
سال ۱۸۳۳ یوهانس برامس Johannes Brahms موسیقی‌دان بزرگ آلمانی در شهر هامبورگ چشم به جهان گشود. موسیقی پژوهان از او، باخ، و بتهوون به عنوان سه آهنگساز بزرگ تاریخ نام برده‌اند.
برامس به موسیقی فولکوریک آلمانی علاقه شدیدی داشت و در نتیجه بیشتر نغمه‌های سازی و آوازی او رنگ و بوی آهنگهای محلی را دارند.

یکی از مشوقان بزرگ برامس، ویلون‌نواز شهیر «ادوارد رمینی» Eduard Reményi اهل مجارستان بود که برامس را با آواهای بومی کشورش آشنا کرد.
ثمره این آشنایی «رقص‌های مجار» یعنی محبوب‌ترین آثار برامس بود که او از ۲۵ سالگی به خلق آن‌ها همت گماشت. آهنگ‌های این قطعه‌های ۲۱ گانه چنان بلندآوازه شدند که گرچه فقط از موسیقی بومی مجاری الهام گرفته شده بودند، رفته‌رفته جزو موسیقی فولکلور آن سرزمین به شمار آمدند.
برامس که در طول عمر با کلیسا و ارباب آن کاملا بیگانه بود، یک سال پیش از مرگ به موسیقی مذهبی روی آورد.
...
در سال ۱۸۳۳؛ ریشتهوفن، زمین‌شناس و جغرافی‌دان آلمانی به دنیا آمد. وی نخستین پژوهشگر اروپایی بود که سرزمین‌های ناشناخته چین را به جهان غرب شناساند و اصطلاح «راه ابریشم» را در اروپا جا انداخت.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱۸۳۴
ماشین درو
گندم و جو تا قرن‌ها توسط دست برداشت می‌شدند، اما از زمانی که ماشین درو اختراع شد، همه چیز دگرگون گشت. انسان به کمک این ماشین نوظهور، می‌توانست روزانه به جای هشت دهم هکتار، ۵ هکتار محصول برداشت کند. سایروس مک‌کورمیکِ Cyrus McCormick مخترع ماشین درو بود.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱۸۳۵
نبرد آلامو؛ و ضمیمه‌شدن تگزاس به آمریکا
سال ۱۸۳۵ تکزاس از مکزیک جدا گشت و ده سال بعد پس از کش و قوسهای زیاد به ایالات متحده ضمیمه شد.

از سال ۱۸۲۳ مهاجرت آمریکائیان به مناطق خالی از سکنه تگزاس (در مکزیک) آغاز گردید و بتدریج آنان اهرم‌های قدرت اقتصادی را در دست گرفتند و سال ۱۸۳۵ زیر پای تگزاسی‌های ناراضی از دولت نشستند تا اعلام استقلال کنند. یکسال بعد نبرد آلامو Battle of The Alamo پیش آمد.
ژنرال سانتا آنای مکزیکی، در مکانی تاریخی در شهر سن آنتونیو در ایالت تگزاس، به معترضین در تگزاس (که آمریکایی‌های مهاجر جانبدارشان بودند) حمله کرد که ۲۵۰ تگزاسی، از جمله دیوی کراکت (قهرمان ملی آمریکا)، جان خود را از دست دادند. اما متعاقباً نیروهای کمکی آمریکایی به فرماندهی ژنرال هیوستون، مکزیکی‌ها را به زانو درآوردند. شهر هیوستون Houston به افتخار فرمانده نیروهای آمریکایی در این جنگ «هیوستون» نام گذاری شده‌است.
تگزاس کمی بعد ضمیمه آمریکا شد و نیروهای آمریکایی با تحمیل یک قرارداد، بخش زیادی از خاک مکزیک را تصاحب کردند.
سرتاسر تگزاس، تمام کالیفرنیا، همه نوادا و یوتا و بخشی از نیو مکزیکو، آریزونا، کلرادو و وایومینگ.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱۸۳۷
عصر ویکتوریا
در انگلستان سال ۱۸۳۷؛ ملکه ویکتوریا (پس از ویلیام چهارم)، به تخت نشست. دوران ۶۴ سالهٔ سلطنت او به «عصر ویکتوریا» شهرت دارد، که همزمان با به‌اوج‌رسیدن گسترهٔ مستعمرات انگلستان در سطح جهان بود.

دورهٔ ملکه ویکتوریا، با تأسیس شرکت‌های نفتیِ مهمی چون شرکت نفت برمه، رویال داچ شل و شرکت نفت ایران و انگلیس، همچنین، اوج انقلاب صنعتی، همراه بود.
...
بین سال‌های ۴۰-۱۸۳۸ جنگ داخلی در ایالت‌های متحد آمریکای مرکزی منجر به ایجاد کشورهای گواتمالا، السالوادور، هندوراس، نیکاراگوئه و کاستاریکا شد.
...
در سال ۱۸۳۷؛ تنها جزیرهٔ ایرانی دریای خزر؛ «آشوراده»( آشیرآدا)؛ که ترکمن‌ها به آن «مال آشیر» هم می‌گویند و درواقع دهی در مرکز شبه جزیره میان‌کاله در شهرستان بندرترکمن، استان گلستان است، به دست نیروهای روسیه اشغال شد. پس از این اشغال، نیروهای روسی تا چندین دهه یک پاسگاه نظامی در آنجا برپاساختند.
(آشوراده؛ در زبان ترکمنی به معنای «جزیرهٔ آشور» است.)
...
سال ۱۸۳۷ پوشکین شاعر و نویسندهٔ روسی سبک رومانتیسیسم در سن پترزبورگ درگذشت. وی معشوق احتمالی همسرش را به یک دوئل فراخوانده بود و در این دوئل زخم برداشت و جان سپرد.
پوشکین در رمان شعرگونه «یوگنی‌آنگین که بازتاب زندگی خصوصی خود او هم هست، بنوعی این موضوع را به تصویر کشیده‌است. یوگنی آنگین از قهرمانان مکتب رئالیست ادبیات روسیه‌است.
به این موضوع اشاره کرده‌ام.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱۸۳۸
اولیور توئیست
سال ۱۸۳۸چارلز دیکنز Charles Dickens برجسته‌ترین رمان‌نویس انگلیسی عصر ویکتوریا که از شکسپیر به این سو، یکی از تأثیرگذارترین نویسندگان در زبان انگلیسی معرفی شده‌است، رمان الیور توئیست Oliver Twist را منتشر نمود.
...
در همین سال(۱۸۳۸)، جنگ داخلی در ایالت‌های متحد آمریکای مرکزی منجر به ایجاد کشورهای گواتمالا، السالوادور، هندوراس، نیکاراگوئه و کاستاریکا شد.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱۸۴۰
جنگ تریاک در چین
بین سال‌های ۱۸۴۰ تا ۱۸۴۲ میلادی؛ انگلستان و چین؛ کارشان به رویارویی کشیده شد که به نخستین جنگ تریاک شهره گشت. این نبرد و همچنین جنگ دوم تریاک، نخستین مرحله نفوذ مؤثر کشورهای اروپای غربی به چین به شمار می‌رود.
چرا تریاک؟
پیش از وقوع جنگ، خرید چای از چین توسط انگلستان که مردم بریتانیا علاقه زیادی به آن داشتند، بسیار افزایش یافته بود و در مقابل انگلستان، کمتر کالایی داشت که مورد نیاز چین بوده و آنرا معاوضه نماید. در نتیجه انگلستان با کاهش ذخیره نقره خود که آنرا با چای چین مبادله می‌کرد، روبرو شد و بریتانیایی‌های حاکم در هند (که آنزمان مستعمره بریتانیا بود)، صدور نقره(در ازای چای) را متوقف کردند.
سپس؛ تاجران بریتانیایی هند، که صادرات این کشور در دست آنان بود کشت خشخاش را در هند گسترش دادند و تصمیم گرفتند تا در مقابل دریافت چای، به چین تریاک بدهند!
پس از مدتی، بسیاری از مردم چین بافوری شدند. افزایش شدید اعتیاد به تریاک در چین و در نتیجه افزایش واردات آن و...باعث شد مقامات چینی، واردات تریاک را ممنوع اعلام کنند.
اواخر دهه ۱۸۳۰؛ صندوق‌ها و انبارهای حاوی تریاک توقیف گردید و کلیه محموله‌های تریاک به آتش کشیده شد و این کار تجار انگلیسی را که به خاطر افزایش صدور تریاک به چین، سود کلان می‌بردند به دسیسه جدیدی واداشت.

سال ۱۸۴۰؛ نیروی دریایی انگلیس به دهانه رود کانتون، لشکرکشی کرد و نخستین جنگ تریاک آغاز شد. با سقوط شانگهای و...، چین تسلیم و مجبور به امضای پیمانی با بریتانیا شد. پیمان نانجینگ که طبق آن:
هنگ کنگ را پادشاهی بریتانیا ضبط کرد.
پنج بندرگاه چین که انگلیسی‌ها در آن حق اقامت و تجارت داشتند، به روی بریتانیا گشوده شد.
شهروندان بریتانیا که در چین به ارتکاب جرم می‌پرداختند، باید در دادگاه‌های انگلیسی محاکمه می‌شدند و...
پس از آن آمریکا، روسیه و فرانسه نیز خواستار امتیازات مشابهی مانند بریتانیا شدند. سالها بعد (از ۱۸۵۶ تا ۱۸۶۰) جنگ دوم تریاک، یا اردوکشی آنگلو-فرانسوی‌ها به چین، پیش آمد.
در پیامد دو جنگ تریاک در چین؛ علاوه بر بریتانیا، فرانسه، آمریکا و روسیه امتیازات زیادی از چین گرفتند و سلسلهٔ چینگ رو به زوال رفت.
در قسمت بعد؛ رویدادهای سده نوزدهم را از ۱۸۴۰ پی گرفته و به گسترده‌ترین جنبش‌هایی که تاریخ اروپا؛ تا کنون به خود دیده‌، یعنی انقلاب‌های ۱۸۴۸ نیز می‌پردازم.
...
تاریخِ جهان از ماموت تا فیسبوک ادامه خواهد داشت

 1840 1830
1830
July Revolution
The French Revolution of 1830, also known as the July Revolution, was the throwing off of Charles X of France from power. His cousin Louis-Philippe, the Duc d'Orléans became king. However, after 18 hard years on the throne, he, also, would be taken off the position of king. It showed the change from one kind of monarchy to another. This change was from the Bourbon Restoration to the July Monarchy.

 
This also marked the change of power from the House of Bourbon to the House of Orléans. People who supported Bourbon would be called Legitimists. Supporters of Louis-Phillipe were called Orleanists. Louis-Philippe was king of the French (not King of France) until the French Revolution of 1848.
1830
French Algeria
French Algeria lasted from 1830 to 1962, under a variety of governmental systems. From 1848 until independence, the whole Mediterranean region of Algeria was administered as an integral part of France,...
1831
Friedrich Hegel
Friedrich Hegel was a German philosopher of the late Enlightenment. Hegel's principal achievement is his development of a distinctive articulation of idealism sometimes termed "absolute idealism," in which the dualisms of, for instance, mind and nature and subject and object are overcome. Hegel has influenced many thinkers and writers whose own positions vary widely. He died in Berlin on November 14, 1831, during a cholera epidemic.
1832
Goethe 
Johann Wolfgang von Goethe was a German writer, poet, novelist, and playwright. He influenced many 19th century writers and thinkers. His poems were set to music by composers like Schubert, Schumann, Brahms, Wolf, and Strauss. Most of his scientific work now seems old-fashioned. Goethe's Faust is the most famous play in all German literature. It is about Goethe’s philosophy as well as about history and politics. Goethe died in 1832.
1833
Johannes Brahms
Johannes Brahms born on 7 May 1833. He was a famous German composer. He started his career as a pianist. He was always very self-critical and destroyed any composition he thought was not really good. The Hungarian Dances, are a set of 21 lively dance tunes based mostly on Hungarian themes, completed in 1869. They vary from about a minute to four minutes in length. They are among Brahms's most popular works.
1834
Mechanical reaper
A mechanical reaper or reaping machine is a mechanical, semi-automated device that harvests crops. Mechanical reapers are an important part of mechanized agriculture and a main feature of agricultural productivity. Cyrus Hall McCormick (American inventor) is credited as the "inventor" of the mechanical reaper.
1836
Battle of the Alamo
The Battle of the Alamo took place in 1836 at the Alamo in what is now San Antonio, Texas, United States. At the time, Texas belonged to Mexico...
The Battle of the Alamo was a pivotal event in the Texas Revolution.
1837
Victorian era 
The Victorian era of the United Kingdom was a time of Queen Victoria's rule from 1837 to 1901. This time was very prosperous for the British people. Trade was at its best. A well educated middle class ruled the country and the British Empire. Other countries also prospered but Britain became the mightiest power.
Within the fields of social history and literature, Victorianism refers to the study of late-Victorian attitudes and culture with a focus on the highly moralistic, straitlaced language and behaviour of Victorian morality.
1838
Oliver Twist
Oliver Twist; or, The Parish Boy's Progress (1838) is Charles Dickens's second novel. It was first published as a book by Richard Bentley in 1838. It tells the story of an orphan boy and his adventures among London's slums. Oliver is captured by, and forced to work among, pickpockets and thieves until redeemed by a gentleman who has taken an interest in him.
1840
Opium War
The Opium War, was fought between the United Kingdom and the Qing Empire over their conflicting viewpoints on diplomatic relations, trade, and the administration of justice for foreign nationals.

In the 19th centuries, the demand for Chinese goods (particularly silk, porcelain, and tea) in the 
European market created a trade imbalance because the market for Western goods in China was virtually non-existent. 
...
The British East India Company began to auction opium grown on its plantations in India to independent foreign traders in exchange for silver. The opium was then transported to the Chinese coast and sold to local middlemen who retailed the drug inside China. This reverse flow of silver and the increasing numbers of opium addicts alarmed Chinese officials.

A British naval fleet arrived in June 1840, attacking along the Chinese coast. With their inferior military technology, the Chinese were no match for the British and, after a series of military defeats, they agreed to sign humiliating peace terms. These stipulated that China pay a large fine to Britain, open up five more ports to foreign trade, give the British a 99-year lease on the island of Hong Kong and offer British citizens special legal rights in China. In later years, China referred to this settlement as the ‘Unequal Treaty’.
 

 

در همین زمینه
تاریخ جهان دادگاه جهان است 
بخش‌های دیگر«تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک» 
...
سایت همنشین بهار 

برای ارسال این مطلب به فیس‌بوک، آیکون زیر را کلیک کنید:
facebook


اینترپل؛ و اخبار مهندسی‌شده

اینترپل؛ و اخبار مهندسی‌شده

در ایران این روزها به عمد؛ کسانیکه در گذشته نیز، روضه به اصطلاح «نفوذ» می‌خواندند، تا میخ خود را بیشتر بکوبند و سر به اصطلاح «منافقین جدید» را زیر آب کنند، صحبت از دستگیری این یا آن فرد در کشور آلبانی، نموده و با استناد به اعلان قرمز red wanted، در فضای مجازی(به زبانهای مختلف)، «اخبار»ی را(که در وبسایت رسمی اینترپل اثری از آن نیست)، هدایت شده و هماهنگ، جارمی‌زنند.
از اشاره بیشتر به اخباری که «مهندسی شده»؛ منتشر می‌شوند و اهداف خاصی پشت آن است، می‌گذرم. این اولین‌بار نیست که با اطلاعات گمراه‌کننده و غلط misinformation، و تکنیک‌هایی که با استفاده از آن تصویری اشتباه از واقعیت داده می‌شود Disinformation، این یا آن گزاره درست، با موارد غیر واقعی و جهت دار، همراه می‌شود.

تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک(52)
فلسفه کانت؛ نظریه آلمانی انقلاب فرانسه است 

تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک(52)

وقتی در انقلاب کبیر فرانسه؛ آرای آزاداندیشانه روسو به بار نشست، کانت از شادی گریست. اما در عین دفاع از نیت و محتوای انقلاب؛می‌دانست شماری از دست‌اندرکاران آن برای رسیدن به عدالت و صلح، چه بسا خود ناعادلانه رفتار می‌کنند. از همین رو به طور مستقیم از انقلابیون درگیر حمایت نمی‌کرد؛ بلکه جانب کسانی را می‌گرفت که از ایده انقلاب دفاع می‌کنند و با شور و شوق ناظر آنند.
کانت؛ معتقد بود یک انقلاب شاید بتواند استبداد خودکامه را پایان بخشد، اما لزوماً باعث اصلاح واقعی طرز فکر مردم نخواهد شد و چه بسا، تعصبات تازه جای تعصبات پیشین را بگیرد و دوباره تبدیل به افساری شود که با آن انبوه توده نادان زیر کنترل درآید.

تاریخ؛ بایگانی اسناد مرده نیست. یاد کنفدراسیون بخیر

تاریخ؛ بایگانی اسناد مرده نیست. یاد کنفدراسیون بخیر

اگرچه با بگیر و بیندهای بعد از کودتای ۲۸ مرداد سال ۳۲؛ فعالیت‌های دانشجویی نیز در ایران سرکوب شد اما در خارج از کشور(فرانسه، بریتانیا، آلمان و...)، دانشجویان ایرانی از پای ننشستند. ساواک هم شماری از مأموران خود را به خـارج اعزام کرد که بعداً شبکه‌های دستگاههای امنیتی رژیم شاه را در اروپا و آمریکا گسترش دادند.
دولت ایران کنفدراسیون را غیرقانونی شمرد و دادستان ارتش اعلامیه داد:
حبس‌های ۳ تا ۱۰ سال در انتظار کسانی است که با کنفدراسیون همکاری کنند و در آن تشکیلات بـاقی بمانند.

تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک(51)
شرط خارجی؛ به اعتبار مبنا، وارد عمل می‌شود
عهدنامه گلستان و ترکمانچای 

تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک(51)

فتحعلی‌شاه با این گمان عبث که انگلیس در جنگ با روسیه پشت او را خواهد گرفت و با امید واهی به ناپلئون بناپارت، فرمان حمله به گرجستان را صادر کرد. غافل از اینکه انگلیس تسلط بر جزیره هرمز و بنادر دریای خزر و بوشهر را در سرداشت، بعلاوه جنگ بین ایران و روسیه در راستای منافعش بود.
شاه خوش‌خیال؛ برای بیرون راندن روسها از گرجستان روی ناپلئون هم حساب باز کرده بود، ولی ناپلئون تنها گفت حاضر است اگر ایران قصد کنارآمدن با روسها را داشته باشد وساطت کند تا همه چیز به خیر بگذرد!

غبارزدایی از آینه‌ها ــ «تُراب» مثل اسمش، خاکی بود

غبارزدایی از آینه‌ها ــ  «تُراب» مثل اسمش، خاکی بود

تراب در عین سازگاری، اصولی بود و او نه تنها به خاطر مواضع انسانی‌اش درباره ستم و تجاوز تاریخی به مردم محروم فلسطین؛ بلکه به خاطر اینکه بخشی از جزوات و نوارهای گمشده مربوط به سالهای ۵۰ به بعد را در اختیار همگان قرار داد و یادمان‌ها را زنده کرد، شایسته احترام و قدردانی است. تراب ظاهراً رفته است اما هست و بیشتر از پیش حضور دارد. واقعش این است که ما بر زمان می‌گذریم نه زمان بر ما. به او سلام می‌کنم و یادش را گرامی می‌دارم.
در ویدئوی ضمیمه صدای وی شنیده می‌شود.

تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک(50)
انقلاب کبیر فرانسه چارچوب سیاسى رژیم کهن را درهم شکست 

تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک(50)

ایده‌های فیلسوفان عصر روشنگری که دهها سال پیش از انقلاب کبیر اندیشه‌ورزی کرده و به پرسشها دامن می‌زدند، مددکار انقلابیون بود.
حمله‌های به‌حق امثال ولتر به ارباب کلیسا و حکومت مطلقه، نظرات مترقی منتسکیو، بخصوص، که تفکیک سه قوه مقننه، مجریه و قضائیه در اداره کشور را فورمولبندی کرد، تلاش دیدرو و جان لاک و اصحاب دایره‌المعارف، طرح نظریه حاکمیت مردم که از سوی ژان ژاک روسو مطرح شد و در کنار خالی شدن خزانه عمومی و فساد دستگاه نالایق و بیداد‌گر مالیاتی، مردم فرانسه را به ستوه آورد و وعده‌های پوشالی و اصلاحات مالی و رفوکاری هم نتوانست آب رفته را به جوی بازگرداند.

تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک (49)
با انقلاب آمریکا بردگی زیر سوال نرفت 

تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک (49)

انقلاب آمریکا گرچه عمیقاً در انقلاب فرانسه و ایده‌های آن تاثیر گذاشت، اما به دلیل اینکه در آن زمان آمریکا کشور کوچکی بود و سه چهار میلیون بیشتر جمعیت نداشت و از نظر جغرافیائی هم از بقیه دنیا جدا بود، بر خلاف انقلاب فرانسه که کل اروپا را به غلیان انداخت، بازتاب خیلی زیادی نداشت.
البته سنگ بنای یک دولت پیشرفته را گذاشت و سالیانی پس از آن (۱۷۸۷) قانون اساسی(همچنین اعلامیه استقلال) که در زمان خودش بسیار پیشرفته بود، تدوین شد. آنزمان بیشتر کشورها قانون اساسی نداشتند و با فرمان پادشاه و حاکم اداره می‌شدند.

تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک 48
باخ؛ «نه یک جویبار، بلکه یک دریا» 

تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک 48

در قسمت پیش؛ ضمن شرح وقایع قرن هجدهم میلادی و آنچه بین سال‌های ۱۷۰۰ تا ۱۷۲۵ گذشت، ازجمله به موارد زیر اشاره نمودم:
جترو تال؛ و انقلاب در کشاورزی؛ جنگ‌های جانشینی اسپانیا، بنای شهر سن پترزبورگ، نبرد بلنهایم، پتر کبیر و جنگ پلتاوا، تولید ظروف چینی در اروپا، معاهده اوترخت و راشتات، گابریل دانیل فارنهایت و دماسنج جیوه‌ای، اسپانیایی‌ها در تگزاس، عصر لاله در امپراتوری عثمانی، رابینسون کروزوئه، جان رابرتز؛ و دوران طلایی دزدی دریایی، پیمان صلح نیستاد، غروب حکومت صفوی، و استرادیواری پدر ویولن...
وقایع قرن هجدهم را پی می‌گیریم.

تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک 47
مرتجعین؛ «دانیل دِفو» را به غُل و زنجیر، کشیدند 

تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک 47

در قسمت پیش؛ ضمن شرح وقایع قرن هفدهم میلادی و آنچه بین سال‌های ۱۶۵۰ تا ۱۷۰۰ گذشت، ازجمله به موارد زیر اشاره نمودم: کتاب لِوایِتان Leviathan نوشته توماس هابْز؛ شورش فلاخن La Fronde، لغو فرمان نانت، مرگ مولیر بزرگترین کمدی‌نویس تئاتر اروپا، تکفیر اسپینوزا در هلند و...
اکنون به سده هجدهم میلادی رسیده‌ایم. اگرچه به قول کارل سیگن Carl Sagan؛ در مستند تلویزیونی کاسموس، تاریخ مکتوب – تاریخی که به دست بشر نوشته شده – فقط ۱۰ ثانیه از سال کیهانی را اشغال می‌کند، با این‌جال باید از گذشته آگاه شویم تا از زمان حال با خبر باشیم. تفکر در گذشته؛ گذشته نیست، مربوط به حال است و وقتی بیاندیشیم گذشته هم برایمان اکنون می‌‌‌‌شود. گذشته پیش درآمد اکنون است.

تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک 46
هیچ‌کس حق ندارد با «اسپینوزا» حرف بزند 

تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک 46

به قضاوت فرشتگان و روحانیون، ما باروخ اسپینوزا، را تکفیر می‌کنیم، از اجتماع یهودی اخراج کرده و او را لعنت و نفرین می‌کنیم. تمامی لعنت‌های نوشته شده در قانون (منظور تلمود و تورات است) بر او باد، در روز بر او لعنت باد، در شب بر او لعنت باد. وقتی خواب است بر او لعنت باد، وقتی بیدار است بر او لعنت باد، وقتی بیرون می‌رود بر او لعنت باد و وقتی باز می‌گردد بر او لعنت باد. خداوند او را نبخشد و خشم و غضب خدا علیه او مستدام باد، خداوند نام او را در زیر این خورشید محو کند و او را از تمامی قبایل اسرائیل خارج کند. ما شما را نیز هشدار می‌دهیم، که هیچ‌کس حق ندارد با او سخن بگوید.

گذشته پیش‌درآمد اکنون است
What’s past is prologue 

گذشته پیش‌درآمد اکنون است

بعد از انتشار چهار تندیس یک دفتر
گفت‌‌‌وشنود با شاعر و نویسنده ارجمند؛ اسماعیل وفا یغمائی(قسمت آخر)
پرسش‌هایی - از جمله در مورد نواب صفوی؛ احمد کسروی، آیت‌الله خمینی، پانزده خرداد سال ۴۲،...و نسبتِ محمد حنیف‌نژاد با آنها - پیش آمد. از آنجا که شناخت وضع موجود از رهگذر شناخت زمان گذشته ممکن است؛ کفش و کلاه کنیم و به چهل پنجاه سال پیش برگردیم. این سفر؛ زاد و توشه زیادی نمی‌خواهد فقط نباید گِرد زمان‌پریشی و شبیه‌سازی بگردیم چون هر دو ما را در چاله چوله‌های سفسطه و مغالطه می‌اندازد.

گفت‌‌‌وشنود با اسماعیل یغمائی(قسمت آخر)
چهار تندیس یک دفتر 

گفت‌‌‌وشنود با اسماعیل یغمائی(قسمت آخر)

در رهگذار گمشدگان غبارها - بر بادها نوشته بسی یادگارها
کز این‌گذر‌گذشته فراوان سوارو اسب - نز اسب ها رسید خبر، نزسوارها
رفتند و گم شدند و از آنان فسانه‌ای - گردیده نقش در نفس روزگارها
بس کاروان گذشت و به جا ماند راه دور - پیچان چو دود در افق انتظارها
ای دل سراب بادیه نفریبدت ز رنگ - با سبز و سرخ و آبی نقش و نگارها
کار زمانه نیست مگر کتف « بیور اسب » - کز آن دمیده جنگل مسموم مارها

تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک 45
«اولیور کرامول» را از قبر درآوردند و گردن زدند 

تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک 45

در قسمت پیش؛ ضمن شرح وقایع قرن هفدهم میلادی و آنچه بین سال‌های ۱۶۰۰ تا ۱۶۲۵ گذشت، به موارد زیر اشاره نمودم: سوختن جوردانو برونو در آتش، محاصره کینساله در ایرلند، کمپانی هند شرقی هلند، پس‌گرفتن شهر تبریز از حاکم عثمانی، تفاوت بین انگلستان و بریتانیای کبیر، نظام شوگونی در ژاپن، توطئه باروت برای قتل شاه در انگلستان، کتاب دن کیشوت، تجارت برده توسط اروپائیان و حمایت کلیسا از آن، خاندان رومانف‌ در روسیه، قتلعام شاه عباس از مردم تفلیس، دومین پرتاب از پنجره در پراگ، جنگ‌های سی‌ساله در اروپا، پس‌گیری جزیره هرمز از عثمانی،‌ فتح بغداد توسط پادشاه صفوی، و عالیجناب سرخ‌پوش، کاردینال ریشلیو
در این بخش به مهم‌ترین وقایع بین ۱۶۲۵ تا ۱۶۵۰ اشاره ‌می‌کنم.

داستان مرد حصیری
The Wicker Man

داستان مرد حصیری</br>The Wicker Man

داستان «مرد حصیری» The Wicker Man که در فیلمی به همین نام به تصویر کشیده شده، بنوعی سرگذشت خود ماست.
درختی در جنگل رویید و روی آن درخت شاخه بزرگی بود و روی آن شاخه بزرگ شاخه کوچکی و روی آن شاخه کوچک لانه یک پرنده و داخل آن لانه تخمی و داخل آن تخم پرنده‌ای و از آن پرنده پَری بدست آمد و از آن پَر بستری [برای خواب] مهیا شد و در آن بستر دختری بود و «کنار» آن دختر مردی و از آن مرد نطفه‌ای پدید آمد و از آن نطفه پسری و از آن پسر مردی و از آن مرد مزاری و از آن مزار درختی روئید...

تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک 44
کلیساى مسیحی تجارت برده را نکوهش نمی‌کرد 

تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک 44

بین سال‌های ۱۶۱۸ و ۱۶۴۸ اروپای مرکزی با خون و کشتار همراه بود. همه علیه هم می‌جنگیدند و خون همدیگر را می‌ریختند. فرانسه با اسپانیا؛ امپراتوری مقدس رم با فرانسه، پرنس‌نشین‌های آلمانی علیه هم، کاتولیک‌ها با پروتستان‌ها...
پای هلند و سوئد و دانمارک و سویس و روسیه نیز به آن معرکه کشیده شد. اگرچه ستیز کاتولیک‌ها و پروتستان‌ها باعث شروع این درگیری‌‌ خونین شد، اما توسعه طلبی و رقابت دولت‌های بزرگ و کوچک اروپایی، نیر عامل مهمی بود. جنگ‌های سی ساله سرانجام با شکست خاندان هاپسبورگ پایان یافت و با عهدنامهٔ صلح وستفالی، از شر و شور افتاد.

دکتر هاشم بنی‌ طُرُفی به میهمانی خاک رفت

دکتر هاشم بنی‌ طُرُفی به میهمانی خاک رفت

زندانی دو نظام شاه و شیخ، دکتر هاشم بنی طُرُفی مترجم کتاب «حیات: طبیعت، منشاء و تکامل آن» اثر الکساندر ایوانوویچ اُپارین در تهران به میهمانی خاک رفت. آن انسان فرزانه که لحظه‌ای از اندیشیدن، نوشتن و روشنگری دست برنمی‌داشت در زمان شاه سه بار و رویهم به مدت ۱٨ سال و در جمهوری اسلامی حدود ۵ سال را در زندان سپری کرد.
گریه و خنده‌‌اش همچو شمع و سحر آمیخته با یکدیگر بود. با خنده می‌گریست و با گریه می‌خندید.

تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک 43
بودن یا نبودن؛ آیا مسئله به واقع این است؟ 

تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک 43

یکی از مرکزی‌ترین مسائل نمایشنامه‌های شکسپیر موضوع مرگ و سرنوشت انسان است. ‌خواسته بود روی قبرش این قطعه را حک کنند: تو را به مسیح از کندن خاکی که اینجا را دربرگرفته دست بدار. خجسته باد آنکه این خاک را فروگذارد، و نفرین بر آنکه استخوان‌هایم بردارد.
شکسپیر در نمایشنامه هاملت(پرده سوم ، صحنه اول) به بودن یا نبودن اشاره می‌کند و می‌پرسد آیا مسئله به واقع این است؟ آیا بزرگواری آدمی بیشتر در آن است که زخم فلاخن و تیر بخت ستم‌پیشه را تاب آورد، یا آن که در برابر دریائی فتنه و آشوب سلاح بر گیرد و با ایستادگی خویش بدان همه پایان دهد؟

اعتدال بهاری و؛ حس غریب نوروز

اعتدال بهاری و؛ حس غریب نوروز

اگر محور زمین بر صفحه مداری آن عمود بود هیچکدام از فصول سال از جمله بهار به وجود نمی‌آمدند. زمین کج کجَکی می‌چرخد و همین؛ باعث تغییر شدت تابش نور خورشید در طول سال و تغییرات آب و هوا در مناطق قطبی و معتدل می‌شود. درواقع؛ محور گردش زمین نسبت به خط عمود بر صفحهٔ گردش آن ۲۳٫۴ درجه انحراف دارد و همین «انحراف»(یا همین حساب و کتاب دقیق) باعث ایجاد تغییرات فصلی می‌شود.

تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک 42
جان ویکلیف را نبش قبر کردند و استخوان‌هایش را سوزاندند 

تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک 42

فرهیختگان با بگیر و ببند و با برچسب کفر و بی‌ایمانی روبرو ‌شدند و بازی با دین و آزادی،‌ همه‏‏ مردم را به خودی و غیرخودی نقسیم نمود و مخالفین و معترضین تحت پیگرد قرار گرفتند.
شگفتا که پیش از این؛ کسانیکه کالـْوَن و دوستانش به آنها اعتراض کرده بودند با امثال جان ویکلیف، یان هُوس، و ویلیام تیندِیل، و... همین گونه رفتار کردند. یان هوس را زنده زنده به آتش کشیدند؛ ویلیام تیندل را به اتهام بدعت در دین پس از خفه کردن، آتش زدند. جان ویکلیف را هم نبش قبر کردند؛ استخوان‌هایش را سوزاندند و خاکسترش را در رودخانه سویفت ریختند.

تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک 41
اولریش زوینگلی را قطعه قطعه کردند و آتش زدند 

تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک 41

تسلط اسپانیا و پرتقال بر‌ دریاها و اقیانو‌س‌ها؛ رسیدن به سرزمین‌های جدید و معادن فلزات‌ گران‌بها، همچنین اختراع ماشین چاپ، کشف امریکا و دسترسی به هندوستان از طریق آفریقا و...، زمامداران را به گردآوری پول و طلا و نقره بیش از پیش برانگیخت و برای رسیدن به این هدف هر جنایتی را توجیه کردند.
کم‌کم سوداگرایی یا مرکانتیلیسم Mercantilisme که بیشترین سهم را در ایجاد خصومت و رقابت و استعمار در نظام اقتصادی داشت، پا گرفت.